KRO-directeur Ton Verlind ging dit weekend in discussie met NOVA-hoofdredacteur Carel Kuyl. Het gesprek ging over de ‘neutrale journalistiek’ van NOVA en de identiteitsjournalistiek van de omroepen.

[ Dit weekend was ik te gast bij Business News Radio in Amsterdam, waar presentator Jeroen Smit een discussie leidde over de toekomst van de publieke omroep. In het panel hoogleraar Jo Bardoel en Carel Kuyl, de hoofdredacteur van NOVA. Carel was in mineur, want nu de NPS wordt opgeheven is NOVA in gevaar. Carel ziet er een kongsi in van de politiek, een afrekening met NOVA vanwege vermeende linkse sentimenten.
Lees verder >>Die complottheorie lijkt me wat overdreven en bovendien zie ik selectieve verontwaardiging. Vooral door NPS-iconen is in de achterliggende periode veelvuldig gefulmineerd tegen identiteitsomroepen die in de ogen van de neutrale NPS achterhaald zijn. Als je andere organisaties ter discussie stelt, moet je ook jezelf ter discussie durven stellen en het verdwijnen van de NPS betekent nog niet het verdwijnen van kwaliteitsjournalistiek.
In de discussie van BNR bleek dit weekend een wereld van verschil te bestaan tussen de NOVA-hoofdredacteur en de KRO-visie op publieke omroep. NOVA is in de ogen van de hoofdredacteur een makersrubriek, waarbij de neutrale journalistieke norm centraal staat. Journalistiek als doel op zich, gemaakt, gecontroleerd en geëvalueerd door professionals en dat in dienst van de (hun?) democratie. Kijkcijfers zijn in de visie van de NOVA-hoofdredacteur een bijproduct van ondergeschikt belang, maar dat vind ik een veel te beperkte visie want kijkcijfers zijn ook een indicatie voor draagvlak.Geen woord van zorg over het feit dat journalistieke producten die vanuit dit beperkte gezichtsveld worden gemaakt meer en meer hun relatie met de samenleving verliezen. Het is risicovol superioriteitsgevoel waarmee kijkers, lezers en luisteraars in snel tempo afrekenen, getuige afnemende kijk- en luistercijfers en de toenemende ontlezing.Als de NPS (mede) het contact met het publiek beter had onderhouden, zou het bestel nu niet op de schop zijn gegaan c.q. zouden politieke pogingen daartoe minder kans hebben gehad en had NOVA nu niet ter discussie gestaan. Het verschil met de KRO? De NPS is van de makers en de KRO is van het publiek.
Identiteitsjournalistiek, zoals wordt geambieerd door de omroepen (met meer ruimte voor burgers om de journalistieke agenda mede te bepalen, noem het democratisering van het journalistieke handelen), staat bij de NPS-coryfeeën onder kritiek, omdat journalisten die vanuit een visie werken niet onafhankelijk zouden zijn. Dat is een nogal onzinnige opvatting.Identiteitsjournalistiek is journalistiek die uitgaat van een visie op de samenleving, maar verder volgens professionele normen en betrouwbaar wordt bedreven. Journalistiek onafhankelijk betekent in mijn gedachten vooral “onafhankelijk van commercie en politieke invloed”, maar niet los van een eigen visie, betrokkenheid en de verschillende doelgroepen waarvoor de publieke omroep hoort te werken. Ik betreur het gebrek aan waardering van Carel Kuyl voor identiteitsjournalistiek, want zo is het moeilijk steun te betuigen aan een hoofdredacteur van een (ook in mijn ogen) waardevolle achtergrondenrubriek als die hoofdredacteur tegelijk andere journalistieke visies en omroeporganisaties zo fundamenteel ter discussie stelt. Er is in de journalistiek geen absolute waarheid. NOVA is wel goed, maar niet de norm.Anders dan Carel houd ik mijn vertrouwen in het publieke bestel, ook al gaat het grondig op zijn kop. Ik ga ervan uit dat er ook in de nieuwe situatie ruimte zal zijn voor kwaliteit, onderzoeksjournalistiek en (grotere) diversiteit aan opvattingen. ]